İran-ABD görüşmelerinde çatlak

Orta Doğu’da tansiyon sürüyor; ABD ile İran arasındaki barış arayışları Pakistan’ın başkentinde sonuçsuz kaldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında Tahran’ın Washington’a ilettiği teklifleri, Hürmüz Boğazı ile bölgesel güvenlik konularını ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile ilgili eleştirilerini anlattı.

Bekayi, İran’ın masaya sürdüğü taleplerin makul olduğunu, bunların aşırılık olarak nitelendirilemeyeceğini belirtti. Güvenli deniz geçişi, İran’a ait varlıkların serbest bırakılması ve uygulanan yaptırımların kaldırılması gibi başlıkların meşru zeminde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

ABD ve İsrail’in Talepleri Üzerine Eleştiriler

Bekayi, Washington’un Pakistan aracılığıyla iletilen cevabı değerlendirmesinde İsrail’in ısrarcı taleplerinin öne çıktığını söyledi. İran’ın yanıtını “ulusal çıkarları ve bölgesel istikrarı gözeten makul bir paket” olarak tanımlayan sözcü, ABD’nin bu taleplerde israr etmesini eleştirdi.

Egemenlik, Tazminat ve Yaptırımlar

Tahran, ABD’nin ateşkes teklifini teslimiyet olarak görmediğini ilan etmiş; karşılık olarak savaş tazminatı talebi, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın egemenlik haklarının tanınması gibi şartları ortaya koymuştu. Bekayi, ABD’nin son teklife verdiği tepkinin olumsuz olduğunu ve Washington tarafından İran yanıtının “kabul edilemez” şeklinde değerlendirildiğini aktardı.

Uluslararası Hukuk ve Savunma Seçenekleri

ABD yönetiminin dilini sert bulan Bekayi, “Bu açıklamalar uluslararası hukuka aykırıdır” diyerek söz konusu söylemlere itiraz etti. İran’ın gerektiğinde hem diplomasi hem savunma seçeneklerini kullanmaktan çekinmeyeceğini belirtti.

UAEA ve Bölgedeki Rolü

Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran’a karşı tarafsız davranmadığını savundu ve ajansın tutumunu sorguladı. Bu eleştiri, Tahran ile uluslararası kurumlar arasındaki gerilimin bir diğer boyutunu oluşturuyor.

İsrail’in Bölge Politikaları ve Uyarılar

İran, artan gerilimde İsrail’in saldırgan politikalarının bölge istikrarını tehdit ettiğini ifade etti. Bekayi, Irak topraklarında iddia edilen gizli üsler konusunu ciddiyetle incelediklerini söyledi ve Avrupa ülkelerine, ABD ile İsrail politikalarının “yeni bir krize sürüklememesi” gerektiği çağrısında bulundu.

Bekayi’nin vurgusu şu: Hürmüz Boğazı’nın açık kalması bölge güvenliği için kritik; esas sorumluluğun krizi başlatan aktörlerde olduğunu belirtti ve İran’ın ulusal çıkarlarını korumaktan vazgeçmeyeceğini dile getirdi. “İran ulusal çıkarlarını korumakta kararlıdır.”