Gıda Etiketlerinde Yeni Düzenlemeler

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketlerinde tüketiciyi yanıltan ifadeler ve görsellerle mücadele amacıyla kapsamlı değişiklikler getirdi. Yapılan düzenlemelerle etiketlerin daha şeffaf, anlaşılır ve doğru bilgi veren bir yapıya kavuşması hedefleniyor. Emine Erdoğan da bu adımları destekleyerek, sofralarda güvenin yeniden tesis edilmesinin önemine vurgu yaptı.

Yeni kurallar; ürün adlarının, net miktarın ve özellikle alkol, şeker ya da tatlandırıcı içeren ürünlerin bilgilerinin açıkça ve ayrılmış biçimde yer almasını zorunlu kılıyor. Ayrıca aroma içeren ürünlerde gerçek gıda görsellerinin kullanılmasına yasak getirilirken, ürünün “aromalı” olduğunun belirtilmesi mecburiyeti getirildi. Bu sayede tüketicinin ne tükettiğini bilme hakkı güçlendiriliyor.

Yeni etiket kurallarının kapsamı ve etkileri

Okunabilirlik ve şeffaflık
Gıda etiketleri daha okunaklı hale getiriliyor; yanıltıcı ifadeler ve görsellerin önüne geçiliyor. Ürün adıyla birlikte tüketicinin kolayca görebileceği biçimde bileşenler ve net miktar gösterilecek. Toplu tüketim ve paket satış yerlerinde de tüketicinin tercihlerini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi şartı getirildi.

Yanıltıcı ifadeler ve görsellerin kısıtlanması
“… tadında”, “… lezzeti”, “… keyfi” gibi ifadeler sınırlanıyor: tereyağı aromalı margarinlerde “tereyağı tadında”, ayçiçeği yağı ürünlerinde yanıltıcı zeytin görselleri veya “zeytinyağı tadında” gibi anlatımlar yasaklanıyor. Ayrıca kanatlı ürünlerde yetiştirme metoduna uygun olmayan görsellerin kullanımı engelleniyor ve ürün içerikleri net biçimde belirtilecek.

İthal ve yerli algısına yönelik düzenlemeler
Yurt içi üretimi ithal gibi gösteren veya ithal ürünlerin yerli izlenimi vermesini sağlayan marka, ifade ve görseller yasaklandı. Böylece tüketicinin yanlış algıya kapılması önlenmiş olacak.

Özel ürün ve içerik kuralları

Bitki çaylarında hazırlama yöntemi etiket üzerinde açıkça belirtilmek zorunda bırakıldı. Krema içermeyen ürünlerde doğrudan “krema” ifadesi kullanılamayacak; bunun yerine tüketiciyi yanıltmamak amacıyla “krema sos” gibi açıklayıcı ifadeler tercih edilecek. Yer fıstığı ile yapılan ürünlerde ise yalnızca genel “fıstıklı” ifadesi yerine “yer fıstıklı” gibi özgül tanımlamalar zorunlu olacak.

Ambalaj görsellerine sınırlamalar
Ürün ambalajlarında silah, kafatası, beyin, dudak veya göz gibi şekil ve sembollerin kullanımı gibi dikkat dağıtıcı ve uygunsuz temsil biçimlerinin önüne geçildi.

Dijital denetim ve tüketici katılımı

Bakanlık, denetim süreçlerine vatandaşların doğrudan katkı sunabilmesi için dijital araçlar geliştirdi. “Güvenilir Gıda” uygulamasıyla tüketiciler, “taklit-tağşiş sorgula” sistemi üzerinden ürün bilgilerine ulaşabilecek ve şüpheli durumları anlık bildirebilecekler. Bu uygulamalar, işletmelerin denetim geçmişi ve ürün bilgilerine daha şeffaf erişim sağlayarak vatandaşların denetim süreçlerine etkin katılımını amaçlıyor.

Hedeflenen sonuçlar
Yeni düzenlemelerle amaçlanan; tüketicilerin doğru bilgiye kolayca ulaşabilmesi, bilgi kirliliğinin önlenmesi, haksız rekabetin engellenmesi ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesidir. Yılda ortalama 1 milyon 300 bin gıda denetiminin yapıldığı ülkemizde, bu kurallar tüketici güvenini artırmaya ve sektörün daha adil işlemesine katkı sağlayacak.