Basra Körfezi Güvenliği ve ABD-İran Gerginliği

Hürmüz Boğazı üzerinde uygulanan abluka, İran ile Pakistan’daki görüşmelerden sonuç alınamaması sonrası sürüyor. İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Basra Körfezi Günü vesilesiyle yayımladığı mesajında ABD’nin deniz ablukası girişimlerini eleştirdi ve bu baskılar karşısında bölgenin güvenliğinin sadece kıyı ülkelerinin işbirliğiyle sağlanabileceğini kaydetti.

Pezeşkiyan, Basra Körfezi’ni “İran’ın ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası ve egemenliğin simgesi” olarak nitelendirirken, son dönemde uygulanmaya çalışılan deniz kısıtlamalarının bölgeye baskı kurma amacı taşıdığını belirtti. “HER TÜRLÜ DENİZ ABLUKASI BAŞARISIZLIĞA MAHKUMDUR” ifadesiyle uluslararası hukuka ve bölge halklarının çıkarlarına aykırı olduğunu vurguladı. Ayrıca “Güvenliğin sorumlusu ABD ile İsrail’dir” mesajını paylaşan Pezeşkiyan, İran’ın limanları ve deniz yollarının güvenliğini koruma konusunda kararlı olduğunu yineledi.

ABD-İsrail ittifakının 28 Şubat’taki ortak operasyonunun ardından Hürmüz Boğazı’na yönelik baskılar arttı. Petrol fiyatlarında görülen yükseliş ve küresel enerji güvenliği konuları bu durumu derinden etkiledi. 8 Nisan’da taraflar arasında uzlaşıya varılamaması üzerine Pakistan arabuluculuğunda yürütülen temaslar sonuç vermedi ve 13 Nisan’da ABD İran’a yönelik deniz ablukası kararını açıkladı. Bu süreçte İran’a ait bazı gemilere müdahaleler kaydedildi.

İran, 17 Nisan’da Lübnan’da ateşkesin sağlanmasıyla birlikte, geçişlerin Hürmüz Boğazı’nda İran donanması ile koordineli şekilde ticari gemilere açık olacağını duyurmuş olsa da ABD’nin baskısının devam edeceği yönündeki açıklaması üzerine geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdi. Bu dönemde Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda İran’a ait bazı gemilere saldırılar yapıldı; İran ise Hürmüz yakınlarında İsrail bağlantılı gemilere müdahale ederek yanıt verdi.