Fatih Karahan’ın Genel Kurul Konuşması

Günün başlangıcında geldikleri kapsamda gündemi çeşitlendirmekten çok, makroekonomik hareketlerin kısa ve net bir özeti paylaşıldı. Karahan, 2025 başından itibaren gözlemlenen gelişmeleri özetleyerek, para politikası uygulamalarından ve jeopolitik gerilimlerin piyasalara etkisini azaltmaya dönük tedbirlerden söz etti.

Konuşmada, fiyat istikrarının sürdürülebilir büyümenin ayrılmaz bir parçası olduğuna işaret edildi ve dezenflasyon sürecinin kararlılıkla sürdürülmesi gerektiği vurgulandı. “Fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah için kilit bir ön koşuldur.” ifadeleriyle kaydedildi ve Merkez Bankası’nın misyonu büyüyor: fiyat istikrarını sağlarken finansal istikrarı desteklemek ve böylece toplumsal refaha katkıda bulunmak. 2025 yılı için hedeflenen faaliyetler bu doğrultuda şekillendi.

KÜRESEL EKONOMİ
2025 yılında küresel görünüm, belirsizliklerin artmasına rağmen yatırımlar, ticaret ve finansal koşullarda kırılganlıklar oluşturdu. Ancak küresel ekonomik aktivite genel olarak dirençli kaldı ve hizmetler ile dijitalleşmenin verimlilik artışını desteklediği gözlemlendi. Dezenflasyon süreci küresel ölçekte devam ederken, ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve enerji dalgalanmaları enflasyon baskılarını sürdürdü. Merkez bankaları ise bu ortamda politika faizlerinde daha temkinli bir yaklaşım benimsedi ve finansal koşullar nispeten sıkı kaldı.

2026 YILININ GÜNDEMİNDE ORTA DOĞU GELİŞMELERİ VE ENERJİ
Şubat 2026’da Orta Doğu’da başlayan gerilim enerjide hızlı fiyat artışlarına yol açtı. Oynaklık yüksek düzeyde devam ederken, bu gelişmelere uygun önlemler zamanında alınmaya devam edildi. Katılımcılar, konuşmanın ilerleyen bölümlerinde bu alandaki tedbirlere değinileceğini belirtti.

İlk olarak iç gündeme odaklanan Karahan, yerel makroekonomik gelişmelere dönerek devam etti. 2025’in ilk çeyreğinde finansal koşullardaki sıkılık talebe yansıyıp büyümeyi sınırladı. Hizmetler sektörü büyümeyi desteklerken sanayi ve inşaat da katkı sağladı; tarımda ise don ve kuraklığın etkisi üretimde düşüşe yol açtı. Neticede 2025 büyümesi yaklaşık %3,6 olarak hesaplandı ve 2026’nın ilk çeyreğine dair veriler dezenflasyon sürecini destekleyen talep koşullarını işaret ediyor.

CARI İŞLEMLER DENGESİ
2025 yılında cari açık 30,2 milyar dolar olarak kaydedildi. Enerji dengesi iyileşmesine rağmen altın ve temel dış ticaret göstergelerindeki bozulma nedeniyle toplam dış ticaret açığında artış görüldü. Şubat 2026 itibarıyla 12 aylık cari açıktaki yükseliş, enerji dışı ticaretteki bozulma eğilimini sürdürdü ve 35,4 milyar dolara ulaştı.

ENFLASYON GELİŞİMLERİ
Dezenflasyon süreci 2025 boyunca sürdü ve tüketici enflasyonu yıllık bazda yaklaşık 30,9’a geriledi. Gıda fiyatları üzerinde etki yapan tarım-girdi etkileri ise enflasyon baskısını bir süre daha sürdürdü. Enflasyon beklentilerinde de iyileşme görüldü; hanehalkı ve firma beklentileri daha olumlu hale geldi. Ancak kira ve eğitim harcamalarındaki düşüşe rağmen, geçmiş enflasyonun etkisi nedeniyle bu kalemler manşet enflasyonunun üzerinde hareket etmeye devam etti.

PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI
Dezenflasyon hedefiyle 2025’te para politikası sıkılaştırılmasına devam edildi. Enflasyon beklentileri iyileştikçe politika faizinde indirime gidildi ve toplamda %38’lik bir düşüş kaydedildi. Kredide sıkılaştırıcı adımlar ile TL mevduatını destekleyen tedbirler de hayata geçirildi. Mart’ta finansal piyasaların riskleri azaltması amacıyla kısa vadeli borç verme faizi yükseltildi ve geçici olarak repo ihalesi kısıtlandı; Nisan’da faiz artırılarak politika güvence altına alındı.

MAKROİHTİYATİ TEDBİRLERİ
Kredi büyümesini sınırlayan ve makroihtiyati önlemleri güçlendiren adımlar atmaktan kaçınılmadı; KKM’ler sonlandırıldı ve TL mevduatını destekleyen düzenlemeler sürdürülerek para politikası kararları güçlendirildi.

GELECEĞE YÖNELİK GÖRÜNÜM
2026 için enflasyon, talep ve arz koşulları birlikte ele alınırken, gıda ve enerji maliyetleri ile jeopolitik gelişmeler belirleyici oldu. Talepte düşüş eğiliminin sürdüğü belirtilerek, kararlar ihtiyatlı bir çerçevede şekillendirildi. Paranın akışı ve likidite konuları ise döviz piyasasında alınan tedbirlerle dengelenmeye çalışıldı.